فرش بخشایش

فرش دستبافت هریس و بخشایش از گذشته تا امروز.

بخشایش یکی از روستاهای قدیمی منطقه بوده که به‌تازگی در زمره شهرهای تازه‌تاسیس استان آذربایجان شرقی قرار‌گرفته. بخشایش در حوزه شهرستان هریس قرار دارد. فاصله بخشایش تا تبریز ٨٠ کیلومتر میباشد. منطقه هریس دارای چندین شهر و روستا بوده قالیبافی مهمترین حرفه مردمان آن ناحیه بوده است. در بین فرش‌های شهرها و روستاهای شهرستان هریس فرش بخشایش به دلیل کیفیت و تنوع نقوش موقعیت ویژه‌ای دارد. باید به این نکته توجه داشت که غلبه نام هریس در بین مردم و فرهنگ قالیبافی حاکم بر منطقه، به دلیل کیفیت و مرغوبیت قالی‌ها یا حجم تولیدات بیشتر هریس نیست و برخی ازاین شهرت از آن بخشایش و برخی روستاهای کوچک دیگراست
در حقیقت به طور دقیق نمی‌توان گفت از چه تاریخی در بخشایش قالی‌بافی وجود داشته است. همانطور که می‌دانیم دوره صفویه اوج هنر قالی‌بافی ایران بوده وعالی‌ترین نمونه‌های قالی ایران مربوط به آن زمان است. درآن زمان تبریز نیز از بزرگ‌ترین مراکز بافت فرش به شمار می‌رفته و به گفته پژوهشگران معروف ازجمله پرفسور پوپ بخشی از فرش‌های شناخته شده و موجود در موزه‌های دنیا را به هریس و بخشایش نسبت داده‌اند.
تاریخ فرش‌های بعد از صفوی را، می‌توان. به دو دوره تقسیم کرد:
الف -دوره اول مربوط به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی (۱۳/۱۹میلادی) که زمان ورود شرکت‌های خارجی و شروع فعالیت برخی تولید‌کنندگان مستقل ایرانی در فرش است که تصاویر بسیار زیبایی از فرش‌های باارزش و اصیل از بخشایش بجای مانده است
ب- دوره دوم از اوایل قرن (۱۳/۲۰ میلادی)، بعد از ورود طرح‌های قالی تبریز به بخشایش بوده است. که بهترین قالی‌های تولیدی در بخشایش مربوط به دوره اول می‌باشد.
فرش‌های دوره اول ویژگی‌هایی خاص و ساده داشته‌اند. اما آنچه مسلم است، بافندگان دراین دوره از روشی مشخص و نقشه کامل و به عبارتی شهری یا مدیریت شده بهره نمی‌برده‌اند. در آن زمان طرح و نقش‌های ذهنی و یا طرح‌های محلی اصالت بیشتری داشته، همچنین برخی طرح‌ها و نقش‌های اقوام کوچنده دراین منطقه بافته می‌شده است. فرش بخشایش دارای ضخامت نسبی و پرز تقریباً بلند بوده و استفاده از طرح‌های بومی متنوع و رنگ‌های طبیعی وپشم‌های محلی وبا بافت خوب از دلایل اصلی شهرت فرش بخشایش بوده است.