فرش فراهان

از نظر تاریخی فرش فراهان نظیر فرش بسیاری مناطق دیگر با ورود و سرمایه‌گزاری اروپاییان شکوفا شد و پا به بازار‌های اروپا گذارد. از آنجا که اراک شهر جدیدی بود و سابقه فرش‌بافی نداشت بیشتر فرش‌هایی که ازاین شهر صادر می‌شد از روستاهای اطراف نظیر ساروق فراهان مشک اباد لیلیان و غیره بود که معمولا به نام ساروق شناخته می‌شد.
اما نکته قابل‌توجه در اینجا آنست که براساس نمونه‌هایی که در دست است فرش‌های فراهان از نظر تنوع و زیبایی از فرش‌های غالب نقاطی که بنام ساروق به دنیا می‌رفتند زیباتر است.
دلیل این امر را می‌توان چنین فهمید که فراهان قبل از پیوستن به دایره تولید فرش‌های ساروق و اراک فرشبافی شکوفایی داشته است با اشاره به پیشرفتگی سطح بالای فرهنگی که در بالا اشاره شد. می‌توان تصور کرد که این فهم و درک را فراهم می‌کرد که یک روستا یا دهستان کوچک (البته با مجموع روستاهای اطراف) بتواند با استفاده از فرشبافی نسبتا پیشرفته اطراف نظیر کرمانشاه بیجار سنه و حسین آباد و غیره توانایی فرشبافی خود را بهبود بخشد و در عین آنکه فرش فراهان که چندان ریز‌باف نیست به مدد تنوع نقش و زیبایی رنگ بتواند بر چشم و دل جهانیان بنشیند.

قالیبافی در منطقه فراهان پیشینه‌ای چندصدساله دارد، اما رونق اصلی آن از اواخر دوره زندیه و به‌ویژه در دوره قاجار آغاز شد. در نیمه دوم قرن نوزدهم، با افزایش تقاضای بازارهای اروپا و آمریکا، فرش‌های فراهان به یکی از مهم‌ترین کالاهای صادراتی ایران تبدیل شدند. بازرگانان خارجی به دلیل کیفیت بالای بافت، دوام زیاد و نقشه‌های منحصربه‌فرد، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در این منطقه انجام دادند. بسیاری از فرش‌های عتیقه فراهان که امروزه در موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی نگهداری می‌شوند، متعلق به همین دوره هستند.

فراهان یکی از شهرستان‌های استان مرکزی است که در شمال شهر اراک قرار دارد. این منطقه از دشت‌ها و روستاهای متعددی تشکیل شده و از گذشته به دلیل دامداری، تولید پشم مرغوب و دسترسی به مسیرهای تجاری، شرایط مناسبی برای توسعه قالیبافی داشته است. آب‌وهوای نسبتاً سرد و مراتع مناسب نیز در کیفیت الیاف پشمی مورد استفاده در فرش‌های فراهان نقش مهمی داشته‌اند.

گالری تصاویر

طرح‌ها و نقشه‌های رایج

  • هراتی (ماهی درهم) که شاخص‌ترین طرح فرش فراهان است.
  • میناخانی
  • بته‌ای
  • لچک و ترنج
  • طرح‌های درختی و گل‌دار

 

رنگ‌بندی

  • قرمز روناسی
  • سرمه‌ای و آبی تیره
  • سبز مغزپسته‌ای
  • کرم، عاجی و زرد طلایی
  • استفاده گسترده از رنگزاهای طبیعی

 

مواد اولیه و نوع بافت

  • پرز از پشم مرغوب محلی
  • تار و پود عمدتاً پنبه‌ای
  • گره فارسی (نامتقارن)
  • بافت نسبتاً ظریف و متراکم

 

رج‌شمار و کیفیت

  • رج‌شمار متوسط تا نسبتاً ریز
  • استحکام و دوام بسیار بالا
  • پرداخت دقیق و ظرافت مناسب

 

ویژگی‌های متمایز

  • نقوش ظریف و متوازن
  • رنگ‌های طبیعی با ماندگاری بالا
  • کیفیت ممتاز پشم
  • یکی از محبوب‌ترین فرش‌های صادراتی ایران در قرن نوزدهم
  • ارزش هنری و کلکسیونی بالا در بازار فرش‌های عتیقه جهان.

فرش ها و آثار

موردی پیدا نشد